ความดันโลหิตสูงควบคุมยาก อาจต้องตรวจภาวะนอนกรนและหยุดหายใจขณะหลับ

ความดันโลหิตสูงควบคุมยาก อาจต้องตรวจภาวะนอนกรนและหยุดหายใจขณะหลับ

หลายคนมองว่าการนอนกรนเป็นเรื่องปกติ หรือเป็นเพียงเสียงรบกวนคนรอบข้าง แต่การกรนเสียงดังเป็นประจำ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการหายใจสะดุดหรือหยุดหายใจเป็นช่วง ๆ อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น หรือ Obstructive Sleep Apnea: OSA

ภาวะนี้ไม่เพียงทำให้คุณภาพการนอนลดลง แต่ยังอาจเกี่ยวข้องกับโรคความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ และโรคหัวใจและหลอดเลือดชนิดอื่น ๆ อีกทั้งอาจทำให้การควบคุมโรคเหล่านี้ทำได้ยากขึ้น

รับประทานยาลดความดันแล้ว แต่ความดันยังสูง
ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงบางรายรับประทานยาลดความดันหลายชนิดแล้ว แต่ยังไม่สามารถควบคุมระดับความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์เป้าหมายได้ ภาวะดังกล่าวอาจเรียกว่า ความดันโลหิตสูงที่ควบคุมได้ยากหรือดื้อต่อการรักษา

ในกรณีเช่นนี้ แพทย์อาจพิจารณาประเมินปัจจัยอื่นที่รบกวนการควบคุมความดัน รวมถึงภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โดยเฉพาะในผู้ที่มีอาการกรนเสียงดัง หายใจสะดุด ตื่นกลางดึก หรือมีความดันโลหิตสูงในช่วงกลางคืนและช่วงเช้า

หากตรวจพบ OSA และได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจช่วยสนับสนุนการควบคุมความดันโลหิต โดยเฉพาะความดันโลหิตช่วงกลางคืน รวมถึงช่วยลดภาระต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาว

การกรนแบบใดที่ไม่ควรมองข้าม
การกรนเล็กน้อยหรือเกิดขึ้นเป็นครั้งคราวอาจไม่ได้ส่งผลกระทบรุนแรง แต่หากกรนเสียงดังเป็นประจำและมีการหยุดหายใจร่วมด้วย ควรให้ความสำคัญ

ช่วงที่หยุดหายใจอาจนานตั้งแต่ประมาณ 10 วินาทีไปจนถึงหลายสิบวินาที และอาจเกิดขึ้นซ้ำหลายครั้งตลอดคืน เมื่อทางเดินหายใจอุดกั้น ร่างกายจะได้รับออกซิเจนลดลงและพยายามปลุกตัวเองให้ตื่นเพื่อกลับมาหายใจอีกครั้ง แม้เจ้าตัวอาจไม่รู้สึกตัวก็ตาม

อาการที่อาจพบร่วมกัน ได้แก่

• กรนเสียงดังเป็นประจำ
• มีผู้สังเกตเห็นว่าหยุดหายใจขณะหลับ
• สะดุ้งตื่น หายใจเฮือก หรือรู้สึกเหมือนสำลัก
• ตื่นมาแล้วปวดศีรษะ เวียนศีรษะ หรือปากแห้ง
• รู้สึกอ่อนเพลียแม้นอนครบหลายชั่วโมง
• ง่วงผิดปกติในเวลากลางวัน
• สมาธิลดลง ความจำไม่ดี หรือหงุดหงิดง่าย
• เผลอหลับระหว่างทำงาน พูดคุย รับประทานอาหาร หรือขับรถ

อาการง่วงมากในเวลากลางวันเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ โดยเฉพาะขณะขับรถหรือทำงานกับเครื่องจักร

เหตุใดภาวะหยุดหายใจขณะหลับจึงกระทบต่อหัวใจ

เมื่อเกิดการหยุดหายใจระหว่างหลับ ระดับออกซิเจนในเลือดจะลดลงเป็นช่วง ๆ ขณะที่ระดับคาร์บอนไดออกไซด์อาจสูงขึ้น ร่างกายจึงตอบสนองด้วยการกระตุ้นระบบประสาทอัตโนมัติ ทำให้หัวใจเต้นเร็วขึ้น หลอดเลือดหดตัว และความดันโลหิตเพิ่มขึ้น

หากเกิดซ้ำหลายครั้งทุกคืน อาจนำไปสู่ผลกระทบต่าง ๆ เช่น

• ความดันโลหิตและอัตราการเต้นของหัวใจผันผวน
• โครงสร้างการนอนผิดปกติและนอนหลับไม่ต่อเนื่อง
• ระบบประสาทซิมพาเทติกทำงานมากเกินไป
• การอักเสบในร่างกายเพิ่มขึ้น
• เยื่อบุหลอดเลือดทำงานผิดปกติ
• ระบบเผาผลาญและฮอร์โมนเกิดความผิดปกติ
• เพิ่มภาระต่อหัวใจและระบบหลอดเลือด

บทความต้นฉบับระบุว่า OSA พบได้บ่อยในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดหัวใจ ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ หัวใจล้มเหลว และความดันหลอดเลือดปอดสูง อย่างไรก็ตาม ตัวเลขสัดส่วนอาจแตกต่างกันตามประชากรและวิธีการศึกษา

ใครบ้างที่ควรพิจารณาตรวจการนอนหลับ

นอกจากผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมได้ยากแล้ว ผู้ที่มีภาวะต่อไปนี้อาจควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความจำเป็นในการตรวจการนอนหลับ

• เจ็บหน้าอกหรือมีอาการของโรคหัวใจในช่วงกลางคืน
• มีภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะหลังหลับ
• มีภาวะหัวใจล้มเหลวที่ควบคุมได้ยาก
• เป็นโรคเบาหวานและมีระดับน้ำตาลผันผวนมาก
• มีน้ำหนักเกินหรืออ้วนลงพุง
• มีคอสั้น รอบคอใหญ่ หรือคางเล็ก
• มีลิ้นโต ต่อมทอนซิลโต หรือโครงสร้างทางเดินหายใจแคบ
• มีผนังกั้นจมูกคด ติ่งเนื้อในจมูก หรือคัดจมูกเรื้อรัง
• สูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
• ใช้ยานอนหลับหรือยากดประสาท
• เป็นผู้สูงอายุหรือสตรีหลังหมดประจำเดือน

การตรวจการนอนหลับสามารถประเมินจำนวนครั้งของการหยุดหายใจ ระดับออกซิเจน คุณภาพการนอน อัตราการเต้นของหัวใจ และข้อมูลด้านการหายใจอื่น ๆ เพื่อช่วยวินิจฉัยและประเมินความรุนแรงของโรค

แนวทางดูแลและรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

การรักษาควรพิจารณาตามสาเหตุ ระดับความรุนแรง โครงสร้างทางเดินหายใจ โรคประจำตัว และความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย แนวทางอาจประกอบด้วย

• ลดน้ำหนักและควบคุมรอบเอว
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
• งดสูบบุหรี่และจำกัดการดื่มแอลกอฮอล์
• หลีกเลี่ยงยานอนหลับที่ไม่ได้อยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์
• ปรับท่านอน โดยเฉพาะหลีกเลี่ยงการนอนหงาย
• ฝึกกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการหายใจตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ
• ใช้อุปกรณ์ในช่องปากสำหรับผู้ป่วยบางราย
• รักษาความผิดปกติบริเวณจมูก คอ หรือต่อมทอนซิล
• ผ่าตัดแก้ไขทางเดินหายใจในกรณีที่มีข้อบ่งชี้
• ใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวก เช่น CPAP หรือ Auto CPAP

เครื่อง CPAP ช่วยส่งแรงดันอากาศผ่านหน้ากากเพื่อพยุงทางเดินหายใจไม่ให้ยุบตัวขณะนอนหลับ ซึ่งอาจช่วยลดการกรน ลดจำนวนครั้งของการหยุดหายใจ และเพิ่มคุณภาพการนอน แต่ควรเลือกใช้และตั้งค่าภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนหลับ

อย่ามองข้ามเสียงกรน
หากคุณหรือคนใกล้ชิดกรนเสียงดัง หยุดหายใจเป็นช่วง ๆ ง่วงมากในเวลากลางวัน หรือมีความดันโลหิตสูงที่ควบคุมได้ยาก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

การตรวจพบและดูแลรักษาอย่างเหมาะสม อาจช่วยให้คุณภาพการนอนดีขึ้น ลดความเหนื่อยล้าในชีวิตประจำวัน และสนับสนุนการควบคุมความดันโลหิตและโรคหัวใจและหลอดเลือดได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

หมายเหตุ: บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลต้นฉบับที่ผู้ใช้ให้มา มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์ และควรตรวจสอบตัวเลขทางสถิติกับแหล่งอ้างอิงทางการแพทย์ก่อนนำไปเผยแพร่เชิงพาณิชย์ครับ